Cloudy (showers later)

Saturday, August 25, 2007

En jawel!

Wellicht hebben mensen deze vorige post van mij gelezen...

Wat blijkt? Ik heb het potverkaatje bij het spreekwoordelijke rechte eind!

google komt inderdaad met google health, or so they say op weer deze site...

Ben benieuwd waneer alle hypogonders onder ons kunnen gaan genieten van deze geweldige service.

Magistraal toch? Als je arts alleen maar loopt te klagen dat je niet zo vaak bij hem moet aankloppen met weer je nieuwe onbestaande kwaal, vul je gewoon bij google je symptomen in, en volia! je weet waar je bang voor moet denken te zijn de komende tijd! Last van hartkloppingen? kortademig? tintelende vingers? U gaat dood! Ja! Dood!

Maar dan ongetwijveld genuanceerder. Lijkt me heerlijk trouwens, genuanceerd dood gaan.

Thursday, August 2, 2007

Zacht, bijna onhoorbaar, rilt de waterkoker op het aanrecht.
Iets tikt tegen de ruit.
Niet dat ik kijk wat het is.
Nee.
Niet dat ik kijk.

De onvermijdelijke zachte tik, klinkt als een laatste slag.
De oude klok.
Zal nooit meer lopen.
Te laat.
Is hoe laat het is.

Mijn pinkt tikt, zonder opdracht.
Een cashewnoot rolt op de grond.
Ligt stil en onopgegeten.
Vooral heel erg.
Onopgegeten.

Mijn glas dampende thee staart.
Pathetischer, zo mogelijk, dan ik.
Ik voel de ogen van mijn demiurg.
Prikken.
Vanuit zelfverzonnen kassen.

Ketens vormen zich alweer in de wolk boven mijn nek.
Als de achterkant.
Van een Morisot.
Leeg.
Maar, als alles, met een keerzijde.

En hee, bovendien, iedereen gaat dood, uiteindelijk. Duveltje nog maar dan.







Wednesday, August 1, 2007

Vroeger, en de daarbijbehorende onschuld.

Vroeger, en de daarbijbehorende onschuld.

Wat rolt het mooi! Als ik er tegen aan schop!
Heel diep zwart is het. Zwarter dan mijn moeder haar mooie jurk.
Aan een kant glimmen spikkels. Nat is die kant.
Als ik goed uithaal met de glimmende punt van mijn schoenen (nieuw!) dan spatten er kleine druppels weg.

Zal ik het laten zien aan haar? Mischien kan ik het wel naar haar huis rollen!
Zal haar moeder weer vlechten hebben gemaakt? Krijg ik weer ranja!
Zal ze haar jurkje dragen? Mischien wil ze wel meespelen!

Dan kunnen we allebij langs de straat staan.
En dan schop ik het naar haar. En zij schopt het dan terug.
En dan komen we onder de spatten te zitten. Haar jurkje diep rood.
Zo een mooie dode vogel heeft zij vast ook nog nooit gezien.


Thursday, May 10, 2007

Star Trek – een semiotische analyse

Star trek: wie kent het niet? 10 films: Nemesis (2002), Insurrection (1998), First Contact (1996), Generations (1994), The Undiscovered Country (1991), The Final Frontier (1989), The Voyage Home (1986), The Search For Spock (1984), The Wrath of Khan (1982) en The Motion Picture (1979) en daarnaast 6 afzonderlijke series, te weten : Star Trek (1966 – 1969), Next generation (1987 – 1994), Deep space nine (1993 – 1999), Voyager (1995 – 2001) en Enterprise (2001 – 2005).

Een indrukwekkende lijst met releases, die een even indrukwekkende fanbase heeft opgeleverd.

Wat maakt Star trek dan zo interessant? Allereerst natuurlijk de spanning die aanwezig is bij alle science fiction, die van het onbekende, en specifieker in Star trek (maar ook in bijvoorbeeld Star wars) het onbekende onbegrensde universum. Alles maar dan ook alles is mogelijk in Star trek en dit feit zien we dan ook terug op alle fronten. Alle films en series vinden uiteraard plaats in de ruimte en in sommige delen word hier veel gebruik van gemaakt (in ‘Voyager’ is het schip dusdanig ver van de aarde af terecht gekomen dat het jaren en jaren zou duren thuis te komen) en soms erg weinig ( ‘the voyage home’ speelt voor een groot deel af op aarde en de ruimte er om heen). De ruimte biedt in deze ook een ongekend groot scala aan mogelijke voorvallen, van buitenaardse levensvormen, vreemde soorten energie, sprongen in tijd en ruimte, multidimensialiteit tot onbekende ziektes en denkbeelden.

Inherent aan dit feit is uiteraard ook dat de keus aan personages in Star trek ook redelijk onbegrensd is. Buitenaardsen kunnen in het brein van de makers alle vormen en maten aannemen. Het menselijke ras zal moeten leren interacteren met levensvormen die anders denken, handelen en voelen dan zij zelf. Een goed voorbeeld hiervan is de androide Data.

Data is een robot, een androide, gemaakt door mensen op een manier waardoor hij bijna menselijk schijnt te zijn. Dit is uiteraard goed voor veel verwarrende situaties en onbegrip van beide kanten. Data komt uit ‘Next generation’ en het is interessant om te kijken naar de overeenkomsten met Spock, de ‘Vulcan’ uit ‘The original series’. Spock komt van de planeet ‘Vulcan’ waar onze aardse emoties onbekend zijn. Data kent daarentegen geen menselijke emoties door zijn bouw. Hierdoor kunnen beiden soms beter het hoofd bieden aan bepaalde precaire situaties dan mensen en falen soms waar gevoel nodig is. Data zou je kunnen zien als de geëvolueerde versie van Spock en door het feit dat hij een robot is zijn de mogelijkheden nog groter en de problemen nog interessanter en mischien zelfs hedendaagser. Wat is leven en mogen wij het creeëren?

Het feit dat alles complexer wordt is door de hele linie van Star trek te volgen, Steven Johnson claimt in zijn boek ‘Everything that’s bad is good for you’ dat de huidige ‘pop’ cultuur steeds comlpexer en inteligenter wordt en Star trek onderschrijft dat denkbeeld op meerdere vlakken. De orginele series hadden over het algemeen niet meer dan twee verhaallijnen: een klein grapje aan het begin, of een persoonlijk probleem, vervolgens het hoofdverhaal waar in een selecte groep mensen wordt gevolgd in hun queeste, en aan het eind komt men dan kort terug op de grap of de situatie uit het begin. Dit gaat al minder op voor ‘The next generation’ waar er soms wel 4 verhaallijnen parallel lopen en al helemaal niet voor ‘Deep space nine’ dat meerdere, en (heel belangrijk), over meer afleveringen uitgesmeerde verhaallijnen parallel maar ook door elkaar laat lopen. Ook in het taalgebruik is deze opwaartse beweging waar te nemen. De personages in Star trek zijn steeds meer ingewikkelde termen gaan gebruiken, en de kijker moet dan ook steeds meer weten van de huidige wetenschap of, en dit is een stijlmiddel, door het taalgebruik het gevoel krijgen dat hij naar de verre toekomst zit te kijken en naar een specifiek vakgebied. Dit laatste kan helpen om een scene ‘authentieker’ te laten lijken en wordt dan ook vaak gebruikt in bijvoorbeeld ziekenhuisseries.

Opmerkelijk is dat deze stijgende complexiteit (bijna) niet waar te nemen is in de thema’s van de afzonderlijke afleveringen van de series, waar bij de films dit meer het geval is. ‘Deep space nine’ lijkt soms meer op een soap serie dan op science fiction door de overmaat aan verhaallijnen die gaan over persoonlijke problemen en relaties, waar bij ‘The original series’ de thema’s veelal rond nieuwe ontdekkingen en mogenlijkheden van het universum draaiden. In alle series en films komt opmerkelijk genoeg een groot aantal paralellen voor met onze cultuur en maatschappij. Veel science fiction gaat uiteindelijk over een strijd tussen ‘goed’ en ‘kwaad’ die terug te vinden is in al onze geschiedenisboeken en ook deze tijd. Een belangrijk onderdeel in de drie laatst verschenen Star wars (dus niet Star trek) gaan over de machtstrijd die ontstaat als een gezaghebbende teveel macht krijgt over een groot oppervlakte van het universum. Bij de verkiezingen voor ‘een europa’ kortgeleden is duidelijk geworden dat mensen tegenwoordig vaak huiverig zijn voor het samensmelten van machthebbers met betrekking tot een grote oppervlakte van de aarde.

Gebruikt men deze thema’s bewust of om de kijker nog enig houvast te geven in een volstrekt onbekende wereld vol buitenaardsen en nieuwe termen? Allereerst is dan natuurlijk de vraag in hoeverre de visie van de maker of schrijver van een serie of film overeenkomt met de analyse(‘s) die er van gemaakt word(en). Gebeurt het niet heel vaak dat mensen meer achter een film zoeken dan makers er uiteindelijk mee hebben bedoeld? Toch denk ik dat de schrijvers bewust elementen uit onze historie gebruiken. In de aflevering ‘Masks’ van ‘The next generation’ verandert het complete schip in een maya tempel. De serie is op dat punt in een situatie terecht gekomen waarop alle nieuwe technologie en alle buitenaardsen zo abstract geworden zijn dat het noodzakelijk is om iets herkenbaars in te voegen. De kijker kan bij deze aflevering terug grijpen op de (gewenste) herkenning, in dit geval die van onze cultuur, en zo meer genieten van de nieuwe toegevoegde elementen.

De narratieve structuur van Star trek is ook erg interessant omdat tijd een niet vastliggend iets is in science fiction. In Star trek gebeurt het zeer vaak dat een lid van de bemanning (of een compleet schip) terug of vooruit reist in de tijd. De schrijvers gebruiken dit gegeven uiteraard ook om verwarring te zaaien bij de kijker. De schrijver kan in een aflevering heen en weer springen in de tijd en zo gebeurtenissen na elkaar tonen die in feite andersom, of jaren na of voor elkaar plaatsvinden. Dit biedt ook mogelijkheden voor bijvoorbeeld de inside/out editing, een kijker moet soms veel moeite doen om uit te vinden waar en in welke tijd de scene zich afspeelt. Causaliteit verloopt dus alles behalve lineair. De kijker kan een consequentie te zien krijgen van een gebeurtenis die nog plaats moet vinden, of in het geval van tijdssprongen, uiteindelijk nooit plaats zal vinden (of nooit plaats zal hebben gevonden!). In de aflevering ‘all good things’ van ‘The next generation’ wordt captain Picard heen en weer geslingerd tussen drie verschillende tijden. Hij komt aan het eind van de aflevering dan ook drie keer op hetzelfde schip terecht, alleen in drie verschillende tijden. De kijker moet dus in zijn hoofd niet alleen verschillende verhaallijnen uit elkaar houden, maar ook op elk moment determineren in welke tijd Picard zich bevindt.

Ook de montage technieken zijn met hun tijd meegegaan. In ‘The original series’ gebeurde het elke aflevering wel één of twee keer dat bij een spannend moment de tijd gerekt werd door even de hoofden van alle betrokkenen in beeld te nemen. Dit gebeurt in de nieuwe series ook nog, maar veel onopvallender en vloeiender. De special effects zijn natuurlijk uitgebreider en beter geworden, om van de beeldkwaliteit maar te zwijgen.

Star trek is eigenlijk een genre op zich te noemen. Het is science fiction, maar tegelijkertijd ook een soapserie of een sitcom. De serie en de films zullen ongetwijfeld nog vele jaren te zien blijven en zich blijven ontwikkelen. Persoonlijk ben ik zeer benieuwd. Star trek loopt in sommige aspecten op zijn tijd vooruit. Toen in ‘The original series’ deuren automatisch open gingen als er iemand op af liep, werkte dat op de lachspieren van de kijkers (“Wat een onzin!” Dat is onmogelijk!”). Als we nu op een supermarkt af lopen en de deur gaat niet open, lopen we er tegen aan (wat leuk is om hier te weten, is dat de deuren in de serie ook niet vanzelf opengingen, maar dat er een medewerker met een touw in de coulissen zat en de deuren opentrok). Biedt Star trek ons een kijkje in de toekomst? Mogelijk. Tot we dat weten is het in elk geval goed en interessant vermaak.

Wednesday, April 25, 2007

Ik geloof in systemen

In mijn onderstaande post claim ik 'te geloven in de Dao' en 'te zwak te zijn om naar mijn geloof te leven'.
Maar; eigenlijk is de Dao geen geloof (en derhalve niet dogmatisch) maar meer een 'manier', of een 'weg' (wat ook de vertaling er van is).

Ik geloof namelijk rotsvast niet in rotsvast geloven. Alhoewel ik wel denk dat het heerlijk moet zijn om zeker te weten dat er ergens een entiteit is die alles heeft geschapen en daarnaast toezicht houd op het reilen en zijlen van letterlijk alles, kan ik mezelf er niet toe zetten. Eenieder van ons moet volgens mij een 'beeld' creeëren van de wereld om hem heen om vervolgens met deze wereld om te kunnen gaan. Uiteindelijk is alles geloof, doen films als de matrix ons realiseren. Aangezien ons bewustzijn (volgens mij) een toevalligheid is die optreed bij een complex genoeg systeem (zoals dat van onze neuronenverbindingen), kunnen we alleen functioneren door bepaalde dingen als 'waar' te accepteren en naar de connotaties en volgens de gevolgtrekkingen van dit gekozen systeem te leven.

Voorbeeld: In mijn systeem is het niet goed om mensen om te brengen. Dit komt voort uit diverse dingen, varierend van wat ik heb geleerd van mijn ouders tot het algemene beeld wat ik heb geschapen van hoe een samenleving moet functioneren om een optimale staat te bereiken voor al haar onderdelen. Maar dit is een waarheid waar voor gekozen is. En de redenen voor deze keuze varieren van religieus (je komt in de hel) tot sociaal (mensen missen elkaar als ze weg zijn).
Wat nou als ik opgevoed was zonder deze vorm van religieus besef en zonder sociale verbintenissen? Sterker nog: als ik opgevoed was met het geloof (jawel) dat mijn uiteindelijke positie in de wereld (of waar dan ook) beter zou worden naarmate ik meer mensen om zou brengen, wat zou me er dan van weerhouden? Het feit dat het verdomde rustig word op aarde en dat de mens anderen om zich heen nodig heeft om zich goed te voelen? En als ook dat een waarheid is die gecreeërd is?

Ik wil hier niet mee zeggen dat het niet uitmaakt wat je doet. Ik geloof (aah! daar hebben we hem weer!) namelijk wel dat de 'waarheid' die wij aannemen uiteindelijk op een positie komt te liggen die het 'beste' is (maar wat is dat?) of in elk geval het makkelijkste voor ons allen.

Eigenlijk geloof ik dus een heleboel... maar ik weiger de waarheid ervan te accepteren als onveranderbaar. Als iemand mij morgen komt vertellen dat de aarde uitgebroed is door een reusachtige egel en dat ik in de hergptst (dé plek waar we allemaal willen zijn) kom door elke dag om vier uur een kop soep tot mij te nemen van een nader te bepalen merk en hij /zij heeft betere argumenten dat diegene die maken dat ik geloof wat ik nu geloof heeft, dan ga ik vrolijk in dat denkbeeld mee.

Nou ja. Wat ik eigenlijk alleen maar wilde zeggen: Niets is ontegenzeggelijk waar. (maar dat wel dan?)

Stel dat we het feit dat niets pertinent waarheid is zouden opnemen in een systeem, of anders, zeggen dat alle stellingen (en axioma('s)) van dat systeem afhankelijk zijn van 'omgevingsfactoren', kunnen we dat systeem dan als 'volledig' beschouwen? Omdat het adaptief is? Maar dit zou in formele systemen zoals we ze nu kennen een oneindige hoeveelheid aan regels ten gevolg hebben. Omdat adaptatie mogenlijk moet zijn voor alles wat er in het 'al' aanwezig is en aangezien het 'al' (in elk geval de laatste keer dat ik keek) oneindig is... daar ga je al.

Is dan een volledig systeem (ik bedoel hier mee: een systeem wat geen zichzelf tegensprekende stellingen kan hebben) oneindig? Dus dat wiskunde nooit 'waar' kan zijn omdat wij mensen niet in staat zijn om oneindigheid te bevatten?

....

Sunday, April 22, 2007

Over mezelf vertellen vind ik extreem moeilijk.

Ik ben Jean-michel Molenaar.

Ik ben 24 jaar oud.

Ik geloof in de Dao.

Ik ben echter te zwak om naar mijn geloof te leven.

Ik onderzoek graag.

soms onderzoek ik te veel.

Ik hou van systemen (zoals dit)

Ik wil dingen vormgeven naar mijn geloof.

Ik geloof veel niet.

Ik wil laten zien wat ik denk dat waar is.

En dat ik weet dat wat ik als waarheid beschouw tegelijkertijd onwaarheid is.

Ik rij graag motor. Dat vind ik stoer. Ik wil graag dat mensen mij aardig vinden. Ik wil ook graag dat ik dat niet wil. Wat ik probeer.

Dat is moeilijk.

Iedereen is zwak.

Ik besef me dat voordurend.

Dat irriteert.

Mateloos.

Zwart en Wit

Zijn hetzelfde.

Ik heb een grote bek

(Omdat ik heel bang ben)

Ik fotografeer graag.

Dit vind ik mooi:

  1. Door ieder tweetal punten kan een rechte lijn worden getrokken die deze verbind.
  2. Iedere beëindigde rechte lijn kan willekeurig ver worden uitgebreid tot een rechte lijn.
  3. Gegeven een willekeurige rechte lijn; er kan een cirkel worden getrokken met dat lijnstuk als straal en één uiteinde als middelpunt.
  4. Alle rechte hoeken zijn aan elkaar gelijk.
  5. Als er twee lijnen worden getrokken die een derde zodanig snijden dat de som van de binnenhoeken aan een zijde kleiner is dan die van de twee rechte hoeken, moeten die twee lijnen elkaar onverwijdelijk aan die zijde snijden, mits ze ver genoeg worden uitgebreid.

En ook:

Er bestaan herkenbare vormen waarvan de negatieve ruimte geen herkenbare vorm oplevert.

(of anders)

Er bestaan cursief afbeeldbare motieven die niet recursief zijn.

Wellicht is dit document onduidelijk, of laat het aan duidelijk te wensen over (wat uiteraard afhankelijk is van het uitgangspunt dat de lezer aanneemt als zijnde door mij gekozen bij het samenstellen ervan).

Dat vind ik leuk.

Alles sterft. Alles. (everything dies)

The moon shook and curled up like gentle fire
The ocean glazed and melted wire
Voices buzzed in spiral eyes
Stars dived in blinding skies

Stars die. Blinding skies.

Tree cracked and mountain cried
Bridges broke, window sighed
Cells grew up and rivers burst
Sound obscured and sense reversed

Idle mind and severed soul
Silent nerves and begging bowl
Shallow haze to blast a way
Hyper sleep to end the day

  • Regel: Iedereen die deze tekst kan lezen is de Nederlandse taal machtig.

Ik zou graag weer eens huilen, of de noodzaak daartoe niet meer voelen.

Als ik vormgeef, of iets creeër, bewust of onbewust, intensioneel of per ongeluk, vind ik het leuk als mensen het niet snappen.

Function Vormgeven( )

{

for (vormgeving = true; vormgeving= onduidelijk; vormgeving ++)

{

Maak.dingen(vormgeving);

}

}

Er zijn twee manieren om dat te bewerkstellingen:

1. Absurdisme (waar ik gek op ben)

2. Heel veel weten en in die hoedanigheid in staat zijn (voor anderen) onbegrijpelijke dingen te creeëren.*

* Dit wil ik graag maar kan ik niet bereiken. Iets anders wat mij irriteert.

Er zijn paradigmata. Er zijn manieren van communiceren. Er zijn conventies. Omdat ik gek ben op conventies hou ik van dingen die er niet op gebaseerd zijn.

Voeg meerdere paradigma’s samen en mensen die de gebruikte kennen zullen meer genieten.

Mensen houden van schouderklopjes. Als je “Les mots et les choses. Une archéologie des sciences humaines” leest en het helemaal snapt kan dat voelen als een schouderklopje.

Wat het doel is: Kennis tot je nemen (en de vergroting van zulks nastreven) zonder deze achterlijke vorm van .gnilegeips

  • Regel: Als u dit leest bestaat u.

Dit document is niet af tot ik sterf.

Ik hou van discussie, omdat ik zelf veel niet snap en deze vorm van communiceren mij helpt bij het loslaten van dit probleem.

Ik drink veel. Ik vind het treurig dat ik van dit soort treurige en tijdelijke oplossingen hou.

| |

Ik hou niet van twee keer hetzelfde woord in een zin.

Als: (stelling nr. 1480)

Er een systeem zou bestaan wat alles dat ik in dit leven aan

externe input krijg van de wereld om mij heen kan simuleren.

Zou ik:

Mezelf direct hierop laten aansluiten.

Maar, waarom?

Als er geen verschil is, wat is dan het verschil?

Wellicht:

- Vervuiling verminderd (mijn lichaam heeft minder nodig, heck, gooi het maar helemaal weg en upload mij.)

- Ik niemand meer pijn doe (behalve virtuele wezens (maar zijn die dan niet gelijk aan wat ik nu als ‘echt’ beschouw?))

- Ik dit wil omdat het kan. (maar ik wil dingen niet willen omdat het kan!)

- Ik mezelf en mijn wereld kan aanpassen (maar is het dan nog echt?)

Of wellicht als beste reden:

- Dat ik het niet snap.

Dus zijn er wel verschillen. Maar waarom stel ik dan wat ik stel? (refererend aan stelling nummer 1480).

Thursday, April 12, 2007

Life.Google.com

Grote god wat pakt Google de laatste tijd uit met functies...
Google docs & spreadsheets, Google Calendar... en alles werkt fijn naadloos met elkaar samen (behalve als je Safari gebruikt, wat je uberhaupt niet moet doen. Download in vredesnaam Camino, die is native voor de Mac...). Dus ik typ een stuk in docs & spreadsheets (zoals dit) en zet dat met een druk op de knop op mijn log (ook dit, maar dan dieper niveau) terwijl mijn Google agenda mij waarschuwt dat ik zo nog een afspraak heb en dat iemand die met mij een agenda deelt een afspraak heeft verzet (je kan ze delen ja). Onderwijl voorziet mijn Google desktop mij van het laatste, vaak verontrustende, nieuws. Zowel lokaal als nieuws van onze hele steeds kleiner (of juist groter?) wordende wereld...

Lekker rustgevend dat ik mijn leven zo kan laten beheersen door Google. Ik hoop dat ze snel met hartrate.google.com komen, waarbij ze checken of de snelheid van mijn hartslag wel overeenkomt met de normale snelheid bij een vergelijkbare periode in mijn leven, zoals bekeken door happenings.google.com. Terwijl family.google.com bijhoud wat mijn verplichtingen jegens familie zijn (die belangrijk genoeg is volgens likes.google.com) en waar ik heen moet en dit vervolgens laat weten aan life.google.com, die mijn fysieke lichaam (wat uiteraard alleen nog maar dient om de interface op mijn neurale netwerk aan te sluiten en verder kunstmatig in leven wordt gehouden) laat weten wat er gaat komen. Heerlijk.

Daar zijn we echter helaas nog niet. Ik moet nog elke ochtend vechten tegen wat ik wil met wat ik niet wil en met wat ik niet wil tegen wat ik wil (volg u het nog?). Zo wil ik des ochtends nooit, maar dan ook nooit mijn bed uit, wat me dan weer (elke ochtend) mateloos irriteert en waar wat mij betreft google voor mij de beste beslissing mag verzinnen. Als mijn life.google.com extrapoleert dat een dag uiteindelijk beter uitpakt als ik de hele dag in bed blijf... dan schik ik mij graag naar die voorspelling (wat het niet is, want vrije wil bestaat niet, maar dat is weer een ander verhaal..(zal ik ook posten...)).

Tot slot nog een erg leuk (en voor de mensen onder ons die vaak het creative deel van hun brein moeten aanspreken ook nuttig) nieuw ding van ons aller Google.
Google Sets
Ik kwam met de woorden "Google" en "Me" in elk geval al tot dit:

Google
Me
Google Groups
SourceForge.net
Altavista
Lycos
Excite
Infoseek
WhoWhere
Yandex
RollingStone

Wat uiteraard voor iedereen anders moet zijn. We leven in een tijd die op de gebruiker is toegespitst nietwaar?

Wednesday, April 4, 2007

Vö-gel

Het vogel seizoen is weer begonnen! Zie mijn Deviantart acount voor twee van de resultaten zover....

En nu maar hopen dat het een goed seizoen wordt...

Lang

de post hier onder nodigd door zijn lengte wellicht niet bepaald uit tot lezen....
Voor eenieder die zich afvraagt waar het over gaat: mijn bezoek aan het Neurofeedbackcentrum Hilversum...
Zeer interessante therapie, die neurofeedback... simpel uitgelegd? Er worden electrodes op je hoofd geplaatst die je hersenactiviteit meten en door bepaalde hersengolven omhoog of omlaag te trainen kan je bijvoorbeeld ADHD tegengaan... Maar ook stress.

Sunday, April 1, 2007

Chemische reacties

Zwetend van het harde fietsen (Nederland niet heuvelachtig?) kwamen we aan bij het centrum voor neurotherapie in Hilversum. Al snel zagen we ons geïnstalleerd in een ruimte gevuld met, naast ons, een tamelijk luid van zijn aanwezigheid gewag makend koffieapparaat (ook thee) een oudere man (die vriendelijk lachte) en een aantal dingen die in alle wachtkamers door het land de ruimte vullen. Denk planten en stands vol met boeken of folders over ondefinieerbare ziektes en aandoeningen waar je nog nooit van gehoord hebt. Welkom hypogondrie denk ik dan altijd. Nadat ik (zeer bewust, koffie maakt mij onrustig) een kopje thee genomen had en mijn gezelschap van koffie had voorzien werden wij onthaald door Drs. Erik van Beuningen, die toegezegd had ons een aantal vragen over zijn vak te beantwoorden. In een ruimte waar we rustig aan een tafel plaats konden nemen werden wij voorgesteld aan Dr. Jan Souren, de technicus van het centrum. Nogal ongemakkelijk verontschuldigde ik mij voor mijn bezweette aangezicht ("hard gefietst, haha") waarop Erik grapte dat hij als professioneel therapeut eigenlijk al angststoornissen wilde concluderen. Hij moest eens weten.

Nou kwamen we wellicht wat onwennig binnen, maar uiteraard niet geheel onvoorbereid. Ik had, wellicht in tegenstelling tot u, lezer, al gehoord van neurotherapie of neurofeedback (of ook biofeedback).
Een korte introductie is dus op zijn plaats...

Neurofeedback (of dus ook wel biofeedback) stak ongeveer 30 jaar terug voor het eerst de kop op. Het is een pijnloze, niet invasiefe (geen 'input' zoals bijvoorbeeld medicatie) behandeling voor mensen met aangeboren of op latere leeftijd opgelopen hersenletsel (denk ook aan bijvoorbeeld ADHD) waarbij de gebruiker informatie over zijn of haar hersengolven verkrijgt. Met deze verkregen informatie kunnen bepaalde hersengolven getraind worden om 'hoger' of 'lager' te komen. De hoogte van hersengolven hangt samen met de gemoedstoestand waarin de gebruiker verkeert. Doormiddel van een EEG (electroencephalogram, een opname van de elektrische activiteit in de hersenen) verkrijgt men informatie over de situatie waarin de patiënt verkeert en door zijn of haar EEG te vergelijken met die van 'normale' proefpersonen kan men ontdekken wat er 'mis' is in de hersenen van die persoon. Door vervolgens neurofeedbacktrainingen te geven kan de patiënt de hersengolven weer op een 'normaal' niveau krijgen.

Neurotherapie centrum Hilversum (NCH) starte in 2002 als onderdeel van Imaging Center van de stichting Fred Foundation. Deze stichting deed onderzoek naar kwaliteit op allerlij vlakken teneinde de kwaliteit van leven te verbeteren. De ruimte waar we onze vragen mochten stellen was bijvoorbeeld gevuld met (naast heel veel films op DVD, vreemd genoeg) vele foto's van water op microscopisch niveau. Deze kwamen, zo memoreerde Jan, uit de tijd dat ze met dergelijke middelen onderzochten of men gezonder kon leven. Volgens mij persoonlijk kunnen we dat zeker, alleen willen we het niet genoeg (mij ontnemen ze mijn Westmalle tripel in elk geval niet, hoe ongezond het ook is). Toen de stichting hun subsidie verloor, werd besloten verder te gaan met de toen al aan hun bekende neurofeedback. Eind 2003 zijn de neurofeedbackactiviteiten ondergebracht in een aparte, onafhankelijke stichting NCH, zonder winstoogmerk, maar met een duidelijke missie om mensen te assisteren om zelf hun mentale en fysieke gezondheid te bevorderen. De stichting valt onder artikel 24 (Stichting ten algemene nutte).

Het NCH wordt gerund door 5 voltijd medewerkers en daarnaast 3 vrijwilligers, die uiteraard wel trainingen hebben gehad alvorens met mensen aan de slag te mogen. Het voltijd personeel interpreteert de EEG scans, en stellen vervolgens een behandelplan samen, dat tenslotte ook door een van de vrijwilligers op een patiënt toegepast kan worden.

Op mijn vraag of neurofeedback al officieel erkend is word een beetje besmuikt gelachen en vraagt men vervolgens wat officiële erkenning is. Weet ik veel. Ik nam altijd fijn naïef aan dat alles wat ook maar ruikt naar medische wetenschap gekeurd word door een onafhankelijk team van beangstigend slimme mensen. Niet dus. Een wellicht wat precair onderwerp, maar het blijkt dat er grote verdeeldheid bestaat over de techniek. Sommige artsten en neurologen zien het als grote kans, weer anderen willen er niets van hebben. Op mijn welgemeende (het had ook spanning kunnen zijn) aanprijzingen over de techniek ("ik lees niets dan goeds!") legt Erik uit dat er ook zeker geen 100% positief resultaat geboekt word en dat de medische wetenschap nog steeds niet alles weet over onze hersenen. Sommige mensen hebben al zo lang medicijnen geslikt dat hun hoofd "een soort chemische fabriek" geworden is. Deze mensen zijn helaas niet meer te helpen. Zou de tegenwoordig weer aan populariteit winnende electroshok therapie hier uitkomst bieden dan? Zowel Jan als Erik zijn het er over eens dat men geen middelen mag uitsluiten om mensen te helpen. Erik verteld dat hij meer dan eens meemaakte dat er mensen bij de praktijk aanklopten die van hun vorige behandelaar 'leer er maar mee leven' hadden meegekregen. Goed advies? Nee dus.

Eigenlijk zijn onze hersenen van zichzelf al een kleine chemische fabriek. Eenieder die 'Open mind' van Steven Johnson heeft gelezen moet op een of ander moment het gevoel hebben gekregen dat het bijna gevoelloos word. Wat gebeurt er met de waarden die we toekennen aan dingen als verliefdheid en wanhoop als alles gereduceerd kan worden tot het vrijkomen van chemische stoffen in de hersenen? Nu is neurotherapie ook gebaseerd op het vrijkomen (of niet vrijkomen) van deze stoffen. Als ik hardloop, komen er endorfines vrij in mijn lichaam. Dit worden wel 'natuurlijke opiaten' genoemd en dit is ook de reden waarom je 'verslaafd' kan raken aan sport. Als ik nadenk vinden er ook chemische processen plaats in mijn hoofd. Bij sommige mensen gaat dit goed. Bij anderen, waar ik mezelf helaas wel tot moet rekenen, gaat dit niet zoals behoort. Hier kan neurofeedback dus uitkomst bieden. De paralel met sport blijkt nog verder op te gaan als ik vraag of het niet denkbaar is dat mensen permanent met een feedback apparaat rondlopen. De hele dag hardlopen werkt ook niet positief, merkt Erik op, die overigens zelf zeer weinig sessies neuro heeft gedaan. Jan heeft er meer uren aan de machinerie op zitten en heeft, zo vertelt hij, een periode tests gedaan met meditatie en neurofeedback. Interessant detail hier is dat bij diepe meditatie zowel golven normaal geassocieerd met diepe ontspanning gemeten worden als golven geassocieerd met hoge concentratie.

Maar kan de techniek ook gebruikt worden voor ontspanning? Ik zag mezelf al rondrijden in een Porche 911 in Need For Speed Carbon terwijl ik met mijn gedachtes de politie op afstand hield. Fuck off you bastards! (zou ik denken) Ik rij hier! Maar dit is volgens beide heren niet denkbaar in de nabije toekomst. Neurofeedback systemen zijn welliswaar beschikbaar voor thuisgebruik (het basiskastje kost 2000 euro, maar hee, gamen met je hoofd!) maar aangezien elk persoon zo anders in elkaar zit is het onmogelijk om een systeem te creëren wat op elke gebruiker gelijk reageert. Daarnaast kan je ook schade toebrengen aan de gebruiker door bepaalde hersengolven de 'verkeerde kant' op te trainen. Een gerelateerde meettechniek, om hartritme of de vochtigheid van de huid te meten, zou echter wel voor dit doel gebruikt kunnen worden.

Toen onze vragen op waren namen we afscheid van Jan, die weer "nuttige dingen" ging doen en ging Erik ons voor naar de behandelkamer. Ok. rustig blijven. Ademhaling onder controle houden. Nog even naar de WC. Water bij de hand. Nieuwe ruimte, prima. Stoel. 2 beeldschermen. Computer. een stil uit een film. Maar welke? Rustig blijven. Vooral dat.

Wat, vraagt u, lezer, zich nu af, is er zo eng aan een sessie neurofeedback? Niets denk ik, maar hyperventilatie steekt vreemd genoeg bij nieuwigheden de kop op. Wellicht dat de hele medische wetenschap er last van heeft en daarom niet aan nieuwe dingen wil. En het leuke is, als je rustig moet zijn word je je daar bewust van en lukt het dus precies niet. Joligheid alom.
Maar ok. Nadat Erik mijn oor en twee plekjes op mijn hoofd 'gescrubt' had met speciale zalf (oor was het lekkerste) werden er met lijm drie electrodes op mijn hoofd aangebracht. Al snel zagen we via de door Jan gebouwde apparatuur signalen uit mijn hoofd op het scherm verschijnen. Erik besloot dat we gingen proberen mijn theta golven omlaag te trainen en teneinde dit te bereiken mocht ik naar een stukje film gaan kijken (vandaar die grote kast). Om de film heen was een wit kader zichtbaar wat er voor zorgde dat er een deel van de film niet zichtbaar was. Mijn doel, zo werd uitgelegd, was om dat witte kader zo groot te krijgen dat het hele scherm 'open' was en ik de film ongestoord kon bekijken. Nou is uw schrijver gek op film, dus dat, zo dacht ik, zit goed! "My best friends wedding" echter, is niet echt mijn idee van een goede film. Maar ok, lets go!

Op het moment dat Erik de film aanzette, probeerde ik (uiteraard) meteen om het witte venster groter te 'denken'. Maar hoe denk je een venster groter? Neurofeedback, zo ontdekte ik persoonlijk, is een grotendeels onbewuste therapie. De hersenen willen zelf graag zo veel mogenlijk informatie en zullen al snel merken dat het verlagen van bepaalde activiteit leid tot een grotere aanvoer van info. Eigenlijk is stil zitten en de film kijken dus de enige optie. Toen Julia Roberts echter bijna haar hoofd op de eettafel stuk wilde slaan neigde ik eenzelfde richting op van plaatsvervangende schaamte. Ik verwachte eigenlijk dat mijn hersenen dit met mij eens zouden zijn en het kader snel zou verkleinen om maar zo min mogelijk van de film te hoeven zien. Nee dus. Ik blijk stiekem toch wel van screwball comedies te houden. Shit, verraden door mijn eigen hoofd.

Vervolgens gingen we door met een spelletje pac-man. Mijn opdracht dit keer was om het geliefde ronde figuur zo snel mogenlijk door een simpel doolhof te laten eten. Weer was hier de hoogte van mijn thetagolven het doorslaggevende element. Dit was leuk! veel leuker dan die film. En ik merkte (of dacht te merken) dat ik door de ronde held in mijn hoofd aan te sporen de snelheid kon verhogen.
Na een kleine 15 minuten was de pret voorbij en merkte Erik terloopt op dat mijn theta golven eigenlijk wel wat te hoog waren. You don't say. Gratis medisch advies. Altijd welkom.

Naast de visuele en auditieve feedback die ik kreeg, hebben ze bij NCH ook tactiele feedback: een pop met forcefeedback. Een aap die trilt als de golven in het gewenste spectrum komen. Dit, zo vertelde Erik ons, was vooral in trek bij kinderen. Wellicht later iets voor geliefden op afstand? Alle apparatuur en programma's die NCH gebruikt zijn ontworpen en gerealiseerd door Jan zelf. Dit komt ook de behandeling ten goede, daar alle onvolledigheden of zwaktes in de programma's of in de apparatuur direct overlegd en opgelost kunnen worden.
De games mogen echter wel wat meer van deze tijd ogen, zo was ook de mening van Erik en ze zoeken dan ook mensen die meer 3D omgevingen kunnen creëren.

Neurofeedback is volgens mij een zeer goede behandelmethode voor een groot scala aan afwijkingen gerelateerd met onze hersenen. Het is spijtig dat het een behandelmethode is die vooralsnog redelijk onbekend is bij velen, maar als we uitgaan van de groei in behandelpraktijken in Nederland (van twee praktijken in 2003 naar rond de 60 op dit moment) kunnen we er van uitgaan dat de sluier die de techniek over zich heen heeft hangen zal verdwijnen. De therapie word op dit moment door de meeste verzekeraars niet vergoed (sommige echter wel in aanvullende pakketten) en de behandeling in totaal is redelijk kostbaar (85 euro per uur, met een gemiddelde van 40 sessies) maar waarom waarde hechten aan materiele zaken. Het enige wat die doen namelijk, is het vrijmaken van stoffen in mijn hersenen. O mooi, een nagelnieuwe iMac... en jawel, allerlij stoffen in mijn hoofd zorgen ervoor dat ik dat ding al op mijn bureau zie staan. Vraag anders bij het begin van de behandeling of ze ook je hechting aan geld en materie willen verminderen. Nergens problemen toch?


Dit artikel had niet geschreven kunnen worden zonder de hulp van Neurotherapie Centrum Hilversum en de vriendelijke hulp van Drs. Erik van Beuningen en Dr. Jan Souren.


Voor verdere informatie over Neurofeedback kunt u terecht op:

http://www.neurotherapie.nl (de site van het NCH)
http://www.mindtuner.org (de techniek van het NCH)
http://www.eegspectrum.com
http://neurologie.startpagina.nl
http://www.winfd.com

Of lees:

"Getting rid of ritalin" door Eduardo Castro
"Introduction to Quantitative EEG and Neurofeedback" door James R. Evans
"
A Symphony in the Brain: The Evolution of the New Brain Wave Biofeedback" door Jim Robbins
"Mind wide open" door Steven Johnson